NBA Áp Dụng AI Bắt Lỗi Bóng Ngoài Sân: Bước Ngoặt Lịch Sử Của Bóng Rổ
Giải bóng rổ nhà nghề Mỹ (NBA) đang ráo riết chuẩn bị cho một cuộc cách mạng công nghệ mới. Theo Ủy viên Adam Silver, giải đấu có kế hoạch áp dụng hệ thống Trí tuệ nhân tạo (AI) tự động để đưa ra các quyết định trên sân, đặc biệt là các tình huống bóng ngoài sân (out-of-bounds).
1. Giọt Nước Tràn Ly Từ Những Quyết Định Tranh Cãi
Ý tưởng này không phải tự nhiên xuất hiện. Phát biểu của ông Silver được đưa ra ngay sau một quyết định đầy tranh cãi trong Game 5 loạt trận chung kết miền Tây giữa Oklahoma City Thunder và San Antonio Spurs.
Ở cuối hiệp 3, trọng tài xác định trung phong Victor Wembanyama của Spurs là người chạm bóng cuối cùng. Tuy nhiên, băng quay chậm lại chỉ ra bóng đã đập trúng chân tiền đạo Chet Holmgren (Thunder). Quyết định không được thay đổi, và Oklahoma sau đó vươn lên dẫn trước 3-2. Điều này cho thấy, ngay cả với hệ thống Replay Center khổng lồ tại Secaucus (New Jersey) – nơi có 94 màn hình HD và 23 máy trạm, sai sót của con người vẫn là điều khó tránh khỏi.
2. Công Nghệ Hawk-Eye Và Sự Can Thiệp Của AI
Hệ thống mới sẽ kết hợp AI và hệ thống camera đa góc quay đặt quanh sân để xác định chính xác quyền kiểm soát bóng ngay lập tức. Silver so sánh công nghệ này với Hawk-Eye (Mắt diều hâu) – công nghệ theo dõi quỹ đạo bóng vốn đã quá quen thuộc trong môn quần vợt.
Sự hợp tác giữa NBA và Sony's Hawk-Eye Innovations thực chất đã bắt đầu từ năm 2023. Kể từ đó, công nghệ theo dõi quang học 3D đã được thử nghiệm miệt mài tại các giải Summer League. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về nền tảng công nghệ đang vận hành hệ thống này, hãy khám phá từ điển thuật ngữ AI giải mã trí tuệ nhân tạo để hiểu rõ cách máy học và thị giác máy tính đang định hình nền thể thao hiện đại.
Lợi ích vượt trội của công nghệ AI:
- Không làm gián đoạn trận đấu: Hiện tại, huấn luyện viên phải dùng quyền khiếu nại (Coach's Challenge) để trọng tài xem lại màn hình. Với AI, kết quả sẽ có "ngay lập tức và hoàn toàn tự động".
- Chính xác tuyệt đối: Tính khách quan của hệ thống sẽ loại bỏ yếu tố cảm tính và áp lực từ khán đài.
3. Trọng Tài Con Người Có Mất Việc?
Một góc nhìn thú vị dành cho người hâm mộ thể thao tại Việt Nam – những người đã quen với sự xuất hiện của VAR trong bóng đá: Việc áp dụng AI không có nghĩa là trọng tài con người sẽ bị thay thế hoàn toàn.
Adam Silver nhấn mạnh rằng các trọng tài vẫn chịu trách nhiệm cho các tình huống đòi hỏi sự nhận định, đặc biệt là lỗi va chạm (fouls). "Có va chạm trong mọi pha bóng, nhưng không có nghĩa đó là lỗi," Silver giải thích. Máy móc có thể xác định bóng chạm vạch hay chưa, nhưng chỉ con người mới đánh giá được một pha va chạm có thực sự ảnh hưởng đến khả năng di chuyển của cầu thủ hay không.
Giống như VAR trong bóng đá hay công nghệ bắt việt vị bán tự động của FIFA, AI trong NBA sẽ đóng vai trò như một trợ lý hoàn hảo, trả lại sự mượt mà và công bằng tối đa cho những trận cầu đỉnh cao.