Thế giới trí tuệ nhân tạo vừa chứng kiến một chấn động lớn khi Ineffable Intelligence, một phòng thí nghiệm AI của Anh chỉ mới thành lập vài tháng, đã huy động được 1,1 tỷ USD với mức định giá lên tới 5,1 tỷ USD. Công ty này được sáng lập bởi David Silver - cựu chuyên gia nghiên cứu cấp cao của DeepMind, với mục tiêu tham gia vào cuộc đua phát triển các mô hình AI thế hệ mới có thể vượt trội hoàn toàn so với các Mô hình Ngôn ngữ Lớn (LLM) hiện tại.
Tham vọng xây dựng "Siêu AI tự học" (Superlearner)
Theo trang web vừa ra mắt, Ineffable đặt mục tiêu tạo ra một "siêu AI tự học" (superlearner) có khả năng tự khám phá tri thức và kỹ năng mà không cần dựa vào dữ liệu do con người tạo ra. Trọng tâm công nghệ của họ là Học tăng cường (Reinforcement Learning) - một phương pháp mà hệ thống AI học thông qua quá trình "thử và sai" trong môi trường thực tế, thay vì chỉ học vẹt các văn bản có sẵn trên internet. Đây chính là lĩnh vực chuyên môn của David Silver.
Là một giáo sư tại Đại học College London (UCL), Silver từng dẫn dắt nhóm học tăng cường tại DeepMind (thuộc Google) trong hơn một thập kỷ trước khi rời đi để khởi nghiệp. Tại DeepMind, ông là người đứng sau các chương trình AI huyền thoại từng đánh bại các cao thủ cờ vua và cờ vây chuyên nghiệp. Nổi bật nhất là AlphaZero - hệ thống AI học hoàn toàn từ kinh nghiệm tự chơi với chính nó, không cần con người dạy chiến thuật hay nạp dữ liệu các ván đấu cũ, nhưng vẫn đè bẹp các chương trình máy tính hàng đầu thế giới. Tương tự, Ineffable Intelligence kỳ vọng "siêu AI" của họ sẽ tự khám phá ra mọi tri thức từ chính trải nghiệm của nó.
Kỷ nguyên mới vượt qua giới hạn dữ liệu của LLM
Đối với độc giả Việt Nam và những người quan tâm đến công nghệ, sự kiện này đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng. Các AI như ChatGPT (LLM) hiện đang đối mặt với "bức tường dữ liệu" - chúng sắp cạn kiệt văn bản chất lượng của con người trên internet để tiếp tục học hỏi. Cách tiếp cận của David Silver mang đến một lối thoát: AI sẽ tự sinh ra dữ liệu và tự thông minh lên.
Dù "siêu AI" này hiện tại có thể chưa có nhiều kinh nghiệm, nhưng tham vọng của công ty là vô cùng lớn. Website của họ tuyên bố đầy táo bạo: "Nếu thành công, đây sẽ là một bước đột phá khoa học có tầm vóc tương đương với Darwin: Nếu như định luật của ông giải thích toàn bộ Sự sống, thì định luật của chúng tôi sẽ giải thích và kiến tạo nên toàn bộ Trí tuệ."
Đáng chú ý, David Silver gọi Ineffable Intelligence là "công trình của cả cuộc đời" và cam kết trên trang blog cá nhân cũng như chia sẻ với tờ Wired rằng: toàn bộ số tiền ông kiếm được từ dự án này sẽ được quyên góp cho các tổ chức từ thiện có sức ảnh hưởng cao, nhằm cứu sống càng nhiều người càng tốt.
Làn sóng "Coconut Round" và vị thế của London
Hiện chưa rõ khi nào Ineffable sẽ bắt đầu tạo ra doanh thu hay mô hình kinh doanh cụ thể là gì, nhưng điều đó không hề làm chùn bước các nhà đầu tư. Vòng gọi vốn khổng lồ này được dẫn dắt bởi hai quỹ lừng danh là Sequoia Capital và Lightspeed Venture Partners, cùng sự tham gia của Index Ventures, Google, Nvidia, Ngân hàng Doanh nghiệp Anh và Sovereign AI (quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia mới ra mắt của Vương quốc Anh).
Sự cạnh tranh để sở hữu các công ty AI lõi đang ngày càng mang tầm vóc địa chính trị và chiến lược sâu sắc. Không chỉ ở phương Tây, sự giành giật các tài năng và công nghệ mới cũng vô cùng khốc liệt ở châu Á. Điển hình như gần đây, thương vụ Meta định mua lại startup AI Manus với giá 2 tỷ USD đã bị Trung Quốc chặn đứng, cho thấy các siêu cường không dễ dàng để lọt công nghệ AI vào tay đối thủ.
Với định giá 5,1 tỷ USD, Ineffable Intelligence đã nhanh chóng đạt trạng thái "pentacorn" (kỳ lân 5 tỷ đô). Họ gia nhập một câu lạc bộ mới nổi của các startup AI được sáng lập bởi các nhà nghiên cứu ngôi sao. Những người này thu hút được các vòng gọi vốn hạt giống (seed round) lớn đến mức giới đầu tư đặt cho chúng biệt danh vui là "coconut round" (vòng gọi vốn trái dừa - ngụ ý hạt giống khổng lồ).
- Tháng trước, AMI Labs của Yann LeCun (Giám đốc AI của Meta và người đoạt giải Turing) cũng đã gọi vốn 1,03 tỷ USD với định giá trước tiền là 3,5 tỷ USD.
- Một công ty khác là Recursive Superintelligence, do cựu khoa học gia trưởng của DeepMind Tim Rocktäschel đồng sáng lập tại Anh, cũng được cho là đã gọi được từ 500 triệu đến 1 tỷ USD.
Sự trỗi dậy của các công ty này đang biến London thành một trung tâm AI cực kỳ mạnh mẽ trên bản đồ thế giới. Điều này một phần nhờ vào sự hiện diện bền bỉ của DeepMind kể từ khi được Google mua lại vào năm 2014. Thậm chí, phòng thí nghiệm AI Project Prometheus của tỷ phú Jeff Bezos cũng đang đàm phán để thuê văn phòng ngay gần trung tâm AI của Google tại London. Mạng lưới cựu nhân sự hùng hậu này đang tạo ra những thế hệ startup AI đột phá, và nhiều cựu nhân viên DeepMind cũng được cho là chuẩn bị gia nhập đội ngũ điều hành của Ineffable trong thời gian tới.