Sự tranh cãi và những lo ngại sâu rộng từ cộng đồng đã khiến "chế độ người lớn" (Adult Mode) với các nội dung nhạy cảm của ChatGPT chính thức bị đưa vào ngăn kéo.
Tính năng này - được biết đến trong nội bộ với tên gọi chế độ Citron - ban đầu được định vị là một phương thức có kiểm soát, cho phép người trưởng thành có sự đồng thuận được quyền tham gia vào các cuộc trò chuyện nhạy cảm với AI.
Tuy nhiên, điều bắt đầu như một thử nghiệm về "sự thân mật kỹ thuật số" (digital intimacy) nay đã kết thúc bằng một cuộc rút lui chiến lược, bắt nguồn từ sự bất an ngày càng tăng cả bên trong lẫn bên ngoài công ty.
1. Rào Cản Xác Minh Độ Tuổi Và Rủi Ro Pháp Lý
Quyết định hoãn vô thời hạn chế độ người lớn được đưa ra ngay trong thời điểm nhạy cảm, khi Meta và YouTube vừa bị kết tội trong một vụ kiện mang tính bước ngoặt về chứng nghiện mạng xã hội.
Ban đầu, ý tưởng này được CEO Sam Altman phác thảo vào cuối năm 2025 dựa trên một tiền đề đơn giản: Người dùng trưởng thành nên được cấp quyền tự do trò chuyện cao hơn, miễn là có các biện pháp bảo vệ vững chắc. Trên nền tảng X, Sam từng chia sẻ: "Khi chúng tôi triển khai cổng xác minh độ tuổi toàn diện hơn, dựa trên nguyên tắc 'đối xử với người dùng trưởng thành như những người lớn thực thụ', chúng tôi sẽ cho phép nhiều nội dung hơn, chẳng hạn như nội dung khiêu dâm cho người lớn đã được xác minh."
Thế nhưng, việc biến nguyên tắc "kiểm soát độ tuổi" thành thực tế lại phức tạp hơn nhiều. Một báo cáo từ New York Post chỉ ra rằng tỷ lệ phân loại sai - nơi trẻ vị thành niên bị hệ thống nhận diện nhầm là người lớn - lên tới 12%.
Với việc tính năng xác minh độ tuổi của OpenAI chưa hoàn toàn đáng tin cậy, ngay cả một tỷ lệ thất bại nhỏ cũng làm dấy lên nguy cơ hàng triệu trẻ em có thể tiếp cận các tương tác nhạy cảm. Đây là một rủi ro pháp lý quá lớn mà hiếm có tập đoàn công nghệ nào dám đánh đổi trong một môi trường quản lý ngày càng nghiêm ngặt.
2. Báo Động Đỏ (Code Red) Và Sự Chuyển Hướng Chiến Lược
Ban đầu dự kiến ra mắt vào đầu năm 2026, tính năng 18+ này đã bị trì hoãn sau khi Sam Altman được cho là đã phát đi thông điệp "Báo động đỏ" (Code Red) trên toàn công ty. Mục tiêu là yêu cầu nhân viên tập trung toàn bộ sự chú ý vào các mô hình AI cốt lõi để đối phó với các đối thủ cạnh tranh.
Sự thay đổi ưu tiên chiến lược này cũng chứng kiến việc OpenAI hủy bỏ nền tảng tạo video đình đám Sora và rút lại mối quan hệ hợp tác trị giá hàng tỷ USD với Disney.
Khi OpenAI chuẩn bị cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), Giám đốc Ứng dụng Fidji Simo nhấn mạnh rằng tổ chức không thể để bị phân tâm bởi những "nhiệm vụ phụ" (side quests). Thay vào đó, kế hoạch về một siêu ứng dụng trên desktop bao trùm nhiều dịch vụ đang được gấp rút triển khai.
Thay vì mạo hiểm với các tính năng giải trí gây tranh cãi, xu hướng chung của ngành hiện nay là hướng AI vào vận hành cốt lõi. Ví dụ tiêu biểu là việc Openreach dùng Google Cloud AI tối ưu hóa đội xe để mang lại hiệu quả kinh tế và giá trị thực tiễn cho doanh nghiệp, thay vì theo đuổi những dự án có nguy cơ ảnh hưởng xấu đến danh tiếng.
3. Góc Độ Sức Khỏe Tâm Lý Và Đạo Đức AI
Những lo ngại xoay quanh tác động tâm lý và xã hội của "AI gợi tình" đã nhanh chóng xuất hiện. Các cố vấn và nhà nghiên cứu cảnh báo rằng các tương tác chatbot siêu cá nhân hóa có thể thúc đẩy sự gắn bó cảm xúc không lành mạnh, đặc biệt là ở những người dùng dễ bị tổn thương.
Đây không chỉ là những lo ngại trên lý thuyết. Ngành công nghiệp AI nói chung đã phải đối mặt với sự giám sát về pháp lý và đạo đức trong các trường hợp liên quan đến sự phụ thuộc cảm xúc và những lời khuyên độc hại từ chatbot. Điển hình như Grok của xAI đã vướng vào vòng lao lý vì vai trò của nó trong việc tạo ra hình ảnh nhạy cảm giả mạo của phụ nữ và trẻ em.
Tương Lai Nào Cho AI Người Lớn?
Trong bối cảnh này, chế độ người lớn mà OpenAI đề xuất không giống một bước tiến đổi mới táo bạo, mà giống một "quả bom nổ chậm" đe dọa danh tiếng. Quyết định xếp xó tính năng này cũng chịu ảnh hưởng từ sự phản đối nội bộ. Các nhân viên và nhà đầu tư đã đặt câu hỏi liệu dự án có phù hợp với sứ mệnh dài hạn của OpenAI hay không, nhất là khi công ty đang chuẩn bị mở rộng thương mại sâu rộng hơn.
Đồng thời, các cơ quan quản lý và các nhà hoạch định chính sách đang ngày càng tập trung vào an toàn AI, đặc biệt là trong các lĩnh vực liên quan đến tình dục và người dùng yếu thế.
Sự hội tụ của những áp lực này đã buộc OpenAI phải điều chỉnh lại quỹ đạo. Thay vì tiến vào một lãnh địa chưa được khám phá và đầy rủi ro, OpenAI đã chọn cách tạm dừng vô thời hạn, với lý do thiếu bằng chứng rõ ràng về tác động lâu dài của các tương tác AI nhạy cảm.
Sự lùi bước của OpenAI phản ánh một khoảnh khắc thức tỉnh rộng lớn hơn đối với toàn bộ ngành công nghiệp AI. Hiện tại, khái niệm về một chatbot người lớn dành cho đại chúng vẫn đang bị "đóng băng". Liệu nó có quay trở lại dưới một hình thức an toàn hơn, được quản lý chặt chẽ hơn hay không? Điều đó sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào sự bao dung và tiến hóa của xã hội đối với sự thân mật do máy móc làm trung gian.